Brexit en de Nederlandse muziekindustrie(1)

terug

20 februari 2019

Op 29 maart komt er (hoogstwaarschijnlijk) een eind aan de soap die Brexit heet. Wat voor gevolgen heeft het vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie voor de Nederlandse (live-) muziekindustrie? Zijn poppodia, festivals en artiesten zich al aan het voorbereiden of kijken ze vooralsnog de kat uit de boom? In deze driedelige serie gaat Entertainment Business op onderzoek uit. 

“I’ve been wondering what that special place in hell looks like for those who promoted Brexit without even a sketch of a plan on how to carry it out safely”. Het venijn in de stem van voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk was duidelijk hoorbaar toen hij hard uithaalde naar de initiatiefnemers van de Brexit. Het gebrek aan en overeenstemming over een (mogelijk) plan zorgt voor een hoop onduidelijkheid bij zowel de Europese Unie als in het Britse parlement. Daardoor is onduidelijk of, en zo ja hoe, Groot-Brittannië op 29 maart afscheid neemt van de EU.

Teringzooi 
“We adviseren om uit te gaan van een ‘no-deal’ of ‘harde’ Brexit” zegt Birgit Oosterhuis, woordvoerder van het door de rijksoverheid ingestelde Brexitloket dat informatie verstrekt aan ondernemers over het geplande vertrek van de Britten uit de EU. “Bij een harde Brexit is sprake van het worst-case scenario: dan is het Verenigd Koninkrijk een derde land en gelden de bestaande EU-verdragen met het VK niet meer”.

Zo vervalt een van de belangrijkste wetten van de EU, die vrij verkeer van mensen, goederen, kapitaal en diensten tussen de lidstaten mogelijk maakt. Dat heeft gevolgen voor Nederlandse bedrijven die zakendoen met Groot-Brittannië, zoals podia en festivals die Britse artiesten boeken of Nederlandse artiesten die (willen) optreden in het Verenigd Koninkrijk.

“Het was en is natuurlijk klip en klaar dat niemand echt gebaat was en is bij die uittreding” zegt Kees Lamers, beleidsmedewerker van de Vereniging Nederlandse Poppodia en –Festivals. “De Britten hebben ons opgezadeld met hun probleem” zegt Steijn Koeijvoets van muziekmanagementbureau 3S Music, dat onder andere management doet voor de band MY BABY, dat veel optreedt in het Verenigd Koninkrijk. Het onderwerp leeft wel bij Nederlandse bands en managers, zegt hij, bijvoorbeeld bij het Nederlandse Music Managers Forum, maar door de onduidelijkheid is het lastig anticiperen. “Het wordt een teringzooi” waarschuwt Ben Kamsma, programmeur van Paradiso en organisator van het London Calling festival.

Onduidelijkheid troef
Reden genoeg voor zorgen hoe om te gaan met de aanstaande Brexit. Toch leeft het onderwerp nog niet heel erg onder de Nederlandse poppodia, zegt Kees Lamers, beleidsmedewerker van de VNPF. “We krijgen er weinig vragen over. Net als voor bijna iedereen, inclusief zij die aan de Brexit-onderhandelingstafel zaten, is veel onduidelijk.”

Bij Nederlands grootste concertpromoter Mojo is ook nog weinig te merken van de aanstaande Brexit, vertelt booker Jarn van Strijen. “Bij ons wekelijkse bookersoverleg komt de Brexit alleen ter sprake als het direct betrekking heeft op ons werk. Ook vanuit Engeland ontvangen we weinig vragen. Zolang niet concreet is wat de gevolgen zullen zijn kunnen we geen maatregelen nemen en is het business as usual.”

Rieks Bakker, agent van booking agency Octopus Agents dat optredens voor dance-dj’s als Hunee, Antal en Dekmantel Soundsystem verzorgt, heeft al met de Brexit te maken. Voor ‘zijn’ artiesten is Groot-Brittannië een belangrijke markt waar ze veel optreden.

Ondanks de aankomende scheiding merkt hij er nog weinig van in zijn dagelijks werk: “Iedereen zit te wachten tot duidelijk wordt wat er gaat gebeuren. Een enkele keer probeert een Engelse promoter een goedkopere gage te bedingen door te zeggen dat hij door de aankomende Brexit hogere kosten maakt. Maar de contracten die we nu sluiten voor het najaar, gaan uit van de huidige situatie. Tegen die tijd kijken we wel wat er is veranderd.”

Steijn Koeijvoets, manager van de Amsterdamse band MY BABY, merkt dat Engelse collega’s van Bakker ook zo te werk gaan toen hij voor MY BABY optredens op de Britse zomerfestivals boekte. Koeijvoets: “De band wordt daar niet minder geboekt dan normaal. Omdat niemand weet wat er gaat gebeuren, gaan mensen op de oude voet verder.”

Brexitloket
Dat is niet wat de overheid graag ziet. Volgens de Kamer van Koophandel krijgen ruim 77.000 Nederlandse bedrijven te maken met de Brexit, deal of no-deal. Het Centraal Planbureau berekende dat de schade door het verminderde handelsverkeer in 2030 zal oplopen tot 1,2% van het bruto binnenlands product, een bedrag van 10 miljard euro. Alleen al de extra uitgaven van de rijksoverheid tot en met 2023 bedragen 2,3 miljard euro. Om de schade voor Nederlandse bedrijven zoveel mogelijk te beperken, roept de Nederlandse overheid ondernemers op voorzorgsmaatregelen te nemen.

Op de website van het Brexitloket kunnen ondernemers een zogeheten Brexit Impact Scan doen om te zien wat er bij een harde Brexit verandert voor hun manier van zaken doen, en welke voorzorgsmaatregelen ze kunnen nemen. Zo heeft Buma/Stemra reeds maatregelen genomen om te zorgen dat het incasseren van vergoedingen uit Britse airplay voor Nederlandse componisten, middels nieuwe regelingen, zonder problemen blijft verlopen, zo bevestigt woordvoerder Harm Groustra.

Lees hier meer (Entertainment Business).